الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

136

تفسير مجمع البيان (فارسى)

كه با آنها همخوابگى نكنند زيرا بدينوسيله حب و بغض او نسبت به شوهر روشن مىشود در صورتى كه محبتى داشته باشد ، طاقت نمىآورد و اگر محبتى ندارد صبر مىكند . در روايت از امام باقر ( ع ) نقل شده است كه : « در موقع خواب به او پشت مىكند » فراء مىگويد : منظور از بيم نافرمانى ، علم به نافرمانى است زيرا خوف گاهى به معناى علم به كار مىرود . در تفسير كلبى از ابن عباس نقل كرده است كه : زنان را به كتاب خدا موعظه كنيد و به او بگوييد كه از خدا بترسد و از شما اطاعت كند ، اگر قبول نكرد با او درشتى كنيد و گرنه طورى او را بزنيد كه بدنش زخم نشود و استخوانش شكسته نشود . از امام باقر نقل شده كه منظور : زدن با مسواك است . فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا : اگر از نافرمانى دست كشيدند ، راهى براى زدن و ترك همخوابگى كه در موقع نافرمانى تجويز شد ، برايشان نداريد . اين معنى از ابو مسلم و ابو على جبايى است . سفيان بن عيينه گويد : منظور اين است كه آنها را به محبت ، تكليف مكنيد و همين كه ظاهر ايشان با شما درست شد ، به باطنشان كارى نداشته باشيد . إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيًّا كَبِيراً : خداوند برتر از اين است كه بيشتر از اندازهء طاقت ، تكليفى كند . بلندى و بزرگى از صفات خداست و فايدهء ذكر اين دو صفت در اينجا اين است كه خداوند قدرت دارد كه زنان را يارى كند و پيروز گرداند . برخى گفته‌اند : منظور اين است كه خداوند شما مردان را باندازهء توانايى تكلف ساخته است . شما نيز بايد زنان را باندازهء توانايى تكليف كنيد .